تشت رسوایی دولت غیرقانونی هسته ای بود و بس!
تاریخ انتشار: ۱۸ مهر ۱۳۸۸, ساعت ۴:۵۵ بعد از ظهر
فاطمه حقیقت جو
مروری برتحولات حاکم بر مذاکرات هسته ای بین ایران و کشورهای اروپایی از سال 2003، بیانگر دو رویکرد در میان دولتمردان ایرانی نسبت به این مذاکرات است.
1. رویکرد اول دولت، اتخاذ سیاست اعتماد سازی بود که از دوران اصلاحات شروع شد. رویکرد دولت اصلاحات مبتنی برسیاست تنش زدایی در سطح بین المل، اعتماد سازی با دنیای غرب بر مبنای حفظ حق دارا بودن برنامه هسته ای ایران بود. این رویکرد در حالی بعنوان استراتژی هسته ای اتخاذ شد که از یک سو، علنی شدن فعالیت غنی سازی ایران در نیروگاه نظنز مشکلاتی برای کشور ایجاد کرده بود و از سوی دیگر حضور امریکا در منطقه تحت عنوان مبارزه علیه تروریسم، بحرانی فزاینده ایجاد کرده بود. در چنین فضایی دولت با اتخاذ سیاست تعلیق داوطلبانه، مسیر اعتماد سازی را در پیش گرفت. در نتیجه این سیاست، ایران مانع از ارجاع پرونده اش به شورای امنیت سازمان ملل و مانع از تصویب تحریمی علیه ایران در این شورا شد. ضمن اینکه پرونده ایران در شورای حکام آژانیس بین المللی هسته ای نیز بسته شد.
2. رویکرد دوم دولت ایران، اتخاذ سیاست خارجی تهاجمی بود که بعد از دولت اصلاحات، توسط دولت محمود احمدی نژاد کلید خورد. این سیاست که در واقع، تنش زایی را به همراه داشت، هرگونه تلاش برای اعتماد سازی را بیهوده خواند. فعالیت غنی سازی اورانیوم با نهایت شتاب در دستور کار قرار گرفت و یک تنش وسیع بین المللی را به ارمغان آورد. حاصل استراتژی تهاجمی دولت احمدی نژاد، ارجاع پرونده ایران به شورای امنیت و تصویب سه قطعنامه علیه ایران بود. براساس تصمیم سازمان ملل ایران مشمول تحریم های فزاینده اقتصادی شد، سیستم بانکی کشور به شدت آسیب دید، صنایع مادر، همچون صنعت نفت به شدت از سرمایه گذاری خارجی محروم شد و در واقع در نتیجه این تحریم ها، شرایط اقتصادی و اجتماعی ایران در ابعاد وسیع دچار بحران شد. افزایش نرخ بیکاری تناوبی، رکود تورمی، ورشکستگی صنایع کوچک و بزرگ نمونه هایی از آثار تحریم های اقتصادی بود. علاوه بر این، ایران مجبور شد برای کنترل آسیب های ناشی از تحریم های اقتصادی، نسبت به تضییع حقوق ملی در پاره ای از موارد مثل حقوق ملی ایرانیان در دریای خزر، جعل نام خلیج فارس توسط کشورهای عربی و غیر عربی، بی توجهی به کوتاهی روسیه در اجرای تعهدات اقتصادی در راه اندازی نیروگاه بوشهر، چشم پوشی کند. در کنار تمام این هزینه ها آنچه به دست آمد افزایش دستگاههای سانترفیوژ غنی کننده فلز اورانیوم از 176 دستگاه در پایان دولت خاتمی به 6000 دستگاه بود.
پخش مستند هسته ای و یک رسوایی جدید
دولت بر آمده از کودتا به رغم تحمیل هزینه های بسیار بر مردم با اتخاذ سیاست خارجی تهاجمی، تا یک هفته پیش بر صحت استراتژی دولت تاکید و با پخش مستند هسته ای ضمن متهم کردن دولت خاتمی به ترس، تصویری از این دو رویکرد ارائه کرد که نشان دهد آنچه دیگران انجام دادند عجین شده با ترس و مخالف منافع ملی و آنچه امروز انجام می شود، شجاعانه و در راستای تامین منافع ملی است بی توجه به این مهم که رهبری بعنوان کلیدی ترین حلقه تصمیم سازی در سیاست خارجی مهمترین نقش را در هر دو رویکرد داشته است. اما آنچه باعث رسوایی دولت شد نه دروغ پردازی و خیالبافی دولت در این نمایش تلویزیونی بود، که مردم به این دروغ پراکنی های محمود، عادت دارند، آنچه تشت رسوایی دولت غیرقانونی احمدی نژاد را از بام به پایین انداخت، تغییر رویکرد دولت درست به فاصله یک هفته از پخش این نمایش تلویزیونی و قبول غنی سازی اورانیوم خارج از مرزهای ایران، در اجلاس ژنو بود.
دولت غیرقانونی همزمان با پایان اولتیماتوم امریکا در نیمه سپتامبر سال جاری، با ارائه بسته ای پیشنهادی به غرب، هرگونه مذاکره در خصوص پرونده هسته ای را بلاموضوع دانست و آمادگی خود را برای مذاکره با کشورهای گروه 5+1 روی موضوعاتی جز موضوع هسته ای اعلام کرد. اما آنچه اتفاق افتاد دقیقا عکس ادعای دولت ایران بود. یعنی ایران نه تنها پای میز مذاکره ای حاضر شد، که تنها بحث آن، پرونده هسته ای ایران بود، بلکه به تمام خواسته های آنها تن داد بی آنکه به روی خود آورد که قبلا این خواسته ها را خط قرمز اعلام کرده است. دولت اگرچه در ظاهر به تعلیق غنی سازی تن نداد، بلکه پیشنهادی را پذیرفت که چهار سال پیش روسیه به ایران داده بود و اگر آن زمان به این پیشنهاد تن می داد امروز سه تحریم بین المللی علیه ایران تصویب نشده و این همه خسارت به کشور وارد نشده بود. پیشنهاد آنگونه که علنی اعلام و مورد پذیرش ایران قرار گرفته این است: 1. ارسال اورانیوم غنی شده با درصد 3 از ایران به روسیه جهت غنی سازی تا درصد بیست و ارسال آن به کشور فرانسه جهت تبدیل به استوانه و بازگشت آن به ایران جهت استفاده علمی و صنعتی. 2. بازدید بازرسان سازمان بین المللی انرژی اتمی از نیروگاه قم و تحت پوشش آژانس قرار گرفتن این نیروگاه. 3. تن دادن ایران به مصوبات شورای امنیت سازمان ملل متحد تا سه ماه آینده
بنابراین فیلمی که برای رسوایی دولت اصلاحات تدارک دیده شده بود و با پاسخ تند و مستدل حسن روحانی دبیر وقت شورای عالی امنیت ملی و کمال خرازی وزیر وقت امور خارجه مواجه شد، خیلی زود به سندی برای رسوایی دولت احمدی نژاد تبدیل شد. دولت احمدی نژاد در اجلاس ژنو دقیقا همان کاری را کرد که گفته بود نمی کنم.
چرا رهبری تن به خواست غرب داد
پرواضح است که بحران داخلی و سقوط مشروعیت نظام در میان مردم ایران و جهان، علی خامنه ای را در وضعیتی قرار داده است که به هیچ عنوان قادر به ایستادگی در برابر جبهه غرب نیست. بنابراین تن دادن به خواست غرب نه تنها راهی بی آلترناتیو در برابر ایران است، بلکه ایران می کوشد با انحراف افکار عمومی جهان از بحران داخلی و بحران مشروعیت نظام، آنها را با موضوع هسته ای مشغول سازد.
توجه به این نکته کلیدی علی خامنه ای بعنوان مسوول حوادث اخیر و بحران های پیش آمده نشان می دهد که حاکمیت در مرحله استیصال قرار دارد. خامنه ای با بیان جمله ای معترضه به دانشجویان بسیجی می گوید: هتک حیثیت نظام مساله اصلی است در حوادث اخیر است. این یعنی پذیرش در معرض خطر قرار گرفتن مشروعیت نظام در جامعه جهانی است. در چنین وضعیتی، تنها راه ماندن اعتماد سازی، تنش زدایی و تعامل است راهی که از سوی خامنه ای و دولت احمدی نژاد بعنوان سند بی کفایتی دولت اصلاحات بارها مورد تاکید قرار گرفته بود. بنابراین تن دادن به خواست غرب که در اجلاس ژنو کلید خورد و پیش روی در جاده دوستی و تعامل با امریکا، معلول در معرض خطر دیدن موجودیت جمهوری اسلامی قابل تحلیل است.
عدم مشروعیت رژیم از یک سو، و درخواست ایرانیان خارج از کشور از جامعه جهانی، برای به رسمیت نشناختن دولت کودتا از سوی دیگر، زمینه ای فراهم کرد تا دولت غیر قانونی در مذاکرات اول اکتبربه پذیرش بعضی درخواستهای غرب در خصوص بحران هسته ای تن دهد. دولت کودتا کوشید با تعامل با غرب ضمن ممانعت از دور جدید تحریم های اقتصادی ایران که می توانست عامل مشدده بحران داخلی باشد، مشروعیتی تازه اما متکی به بیگانه در فقدان مشروعیت داخلی پیدا کند. با چنین رویکردی خفت بار، احمدی نژاد که در سفر نیویورک با بی اعتنایی دولت های خارجی و خشم ایرانیان خارج از کشور روبرو شده بود بلافاصله خواستار تشکیل نشست گروه 5+1 با ایران در سطح سران شد تا با نشستن کنار رهبران جهان مشروعیتی تازه بیابد.
نشست هسته ای مقدمه ای برای گشودن باب گفتگویی با امریکا
خبرهای رسیده از اجلاس ژنو و حواشی آن، نشان می دهد که احمدی نژاد که پیش از این اعلام کرده بود حاضر به گفتگو با دیگران در خصوص پرونده هسته ای نیست، نه تنها از چنین گفتگویی استقبال کرده است، بلکه به استقبال مذاکرات دو جانبه با نماینده امریکا رفته است. دولت احمدی نژاد که در راستای سیاست ها و استراتژی های تنظیم شده در بیت رهبری عمل می کند، با استفاده از قدرت تبلیغاتی حاکمیت، با پیروز جلوه دادن دولت در این مذاکرات می کوشد خود را منجی رابطه با امریکا معرفی کند تا کمی مشروعیت از دست رفته را بازیابد.
حمایت صریح و علنی روز گذشته محمود احمدی نژاد از مذاکرات صورت گرفته بین جلیلی و ویلیام برنز امریکایی، در حاشیه اجلاش ژنو، در همین راستا قابل تحلیل است ولی اینکه آیا این مذاکرات و گفتگوها مطابق سناریوی دولت کودتا پیش رود، سوالی است که در آینده ای نزدیک پاسخ آن روشن خواهد شد.
مسوول خسارات به بار آمده کیست؟
رفتن راهی که چهار سال پیش خامنه ای و احمدی نژاد باید آن را طی می کردند، اگر چه گرفتن جلوی خسارت بیشتر است، اما به هیچ عنوان رافع مسوولیت دولت و شخص آیت الله خامنه ای نسبت به خساراتی که در این چهار سال به کشور وارد شده نیست.
آقای خامنه ای باید پاسخ دهد که چه کسی پاسخگوی از دست رفتن منافع ایران در عمق بستر دریای خزر خواهد بود. چه کسی پاسخگوی خسارات ناشی از تحریم های اقتصادی، فرار سرمایه ها و نابودی منابع کشور خواهد بود. دولتی که با حمایت شخص آیت الله خامنه ای، ابتکار عمل را از دست داده و این خسارت را به بار آورده است، نمی تواند با سوء استفاده از دستگاه تبلیغاتی رژیم حماقت و بی کفایتی رهبری را شجاعت بنامد و دیگران را ترسو خطاب قرار دهد. مقام رهبری، دولت کودتا و مجلس باید پاسخگوی خسارتی که از پی سیاستهای غلط بین المللی و هوچی گری و تنش زدایی بر کشور تحمیل کرده اند باشند. دستگاه تبلیغاتی برای وارونه جلوه دادن حقیقت و قدرت غیر پاسخگو تا ابد در اختیار اینان نخواهد بود، روز پاسخگویی نزدیک است.
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر